İçeriğe geç

Görüşmede başarısızlığı anlatmak

Başarısızlığı başarıya çevirmeden anlatın

Gerçek bir deneyim seçin; sonucu, sorumluluğunuzu, müdahalenizi ve sonraki değişikliği açıklayın. Güçlü bir cevap başarısızlığı başarı diye yeniden yazmaz.

“Umdığınız kadar iyi sonuç alamadığınız bir deneyiminizi anlatır mısınız?”

Bu soru geldiğinde birçok aday, aslında pek de başarısızlık sayılmayan bir örnek seçer. Proje zora girmiştir ama tek başına kurtarmıştır. Hedef tutmamıştır ama aksilik bir şekilde daha büyük bir başarıya dönüşmüştür.

Sonunda başarısızlık, kişinin kendini övdüğü hikâyeye giriş yapan tek bir cümleye indirgenir.

Görüşmeci gerçekten hiç başarısız olmadığınızı kanıtlamanızı istemez. Daha pratik bir şeyi anlamaya çalışır: Sonuç hayal kırıklığı yarattığında neyin işlemediğini kabul edebiliyor, olanları anlayabiliyor, kendi sorumluluğunuzu belirleyebiliyor ve değerlendirmeyi çalışma biçiminizde somut bir değişikliğe dönüştürebiliyor musunuz?

Cevabınız pişmanlık içerebilir. Çarpıcı bir dönüşe ihtiyacı yoktur. Önemli olan başarısızlığı başarı diye yeniden yazmamak ve değerlendirmeyi “Çok şey öğrendim”e indirgememektir.

Kolayca başarıya çevirebileceğiniz sahte bir başarısızlık seçmeyin

Örnek seçmek, en kolay zafere dönüştürebileceğiniz hikâyeyi bulmak değildir. Yararlı bir örnek genellikle üç özellik taşır:

Büyük bir felaket olması gerekmez. Gecikme, hatalı bir değerlendirme, geç yapılmış bir konuşma veya beklenen sonucu vermeyen bir yaklaşım da olabilir.

Öte yandan proje yalnızca bütçesi kaldırıldığı için iptal edilmiş ve siz verilen işi beklendiği gibi tamamlamış olabilirsiniz. Bu, nihai olarak yayımlanmamış bir proje olabilir; mutlaka sizin başarısızlığınız değildir. Soruya uymak için başkasının kararının sorumluluğunu üstlenmeden projenin durumunu açıklayabilirsiniz.

Örnek, cevabı desteklemek için fazla küçük de kalabilir. “İlk sunumumda heyecanlandım, sonra daha fazla çalıştım” demek, heyecan belirli bir iletişim sorununa yol açmadıysa ve değişimi açıklayamıyorsanız pek az şey anlatır. Aksi hâlde ilk kez bir şey yapmanın olağan rahatsızlığını başarısızlık saymış olursunuz.

Örnek seçmeden önce iki cümle yazın:

Ne olması gerekiyordu? Tam olarak hangi noktada eksik kaldı?

Tek cevaplar “proje başarısız oldu” ve “sonuç iyi değildi” ise daha net gerçekleri olan bir örnek seçin.

Başarısız sonucu koruyun, sorumluluğu doğru anlatın

Başarısızlığı başarıya çevirmemek her şeyin suçunu üstlenmek değildir. Kötü bir proje sonucunun tek nedeni nadiren vardır. Pazar değişimi, sınırlı kaynaklar, geciken kararlar ve ekip koordinasyonu etkili olabilir. Tüm suçu almanız gerekmez, ama kendinizi hikâyeden çıkarmamalısınız da.

Şu ayrım daha yararlıdır:

Hikâyenin bölümü Ne açıklanmalı?
Proje sonucu Ne amaçlanıyordu, gerçekte ne oldu?
O zamanki koşullar Hangi bilgi ve kısıtlarla çalışıyordunuz?
Sorumluluğunuz Hangi karar, doğrulama veya eylem size aitti ve daha iyi yapılabilirdi?
Diğer etkenler Yetkiniz dışında olup sonucu etkileyen ne vardı?

Bir grup mağazaya kampanya malzemelerinin geç teslim edildiğini düşünün. Koordinatör şöyle açıklayabilir:

Kampanyanın pazartesi yirmi mağazada başlaması gerekiyordu, ancak ana teşhir malzemeleri altı mağazaya bir gün geç ulaştı. Son tasarım dosyalarını toplamak, miktarları doğrulamak ve tedarikçinin üretim takvimini takip etmek bendeydi. Tasarım değişiklikleri ve iç onay beklenenden uzun sürdü. Ben de önceki kampanyaların üretim süresini kullandım; son dosyalar onaylandıktan sonra tedarikçiyle teslim tarihini yeniden doğrulamadım. Kaçırdığım kontrol buydu.

Bu cevap her şeyi tedarikçiye yüklemez. Tasarım onayındaki tüm gecikmelere koordinatörün neden olduğunu da iddia etmez. Diğer koşulları belirtir ve adaya ait noktayı gösterir: teslim tarihini yeniden doğrulamak.

Görüşmeci artık önce kişinin suçtan kaçıp kaçmadığını veya gereğinden fazlasını üstlenip üstlenmediğini çözmek yerine sorumluluğu nasıl anladığını değerlendirebilir.

Müdahaleniz sonucu tersine çevirmese de önemlidir

“İletişimin önemini öğrendim” ve “daha dikkatli olmayı öğrendim” makul duyulur. Ama sorun ortaya çıktığında gerçek etkiyi nasıl yönettiğinizi göstermez.

Başarısızlığa müdahale etmek projeyi yeniden başarılı yapmayabilir. Yine de sonuçlar somutlaştığında ne yaptığınızı gösterir. Aynı teslimat örneğinde:

İlk teslim tarihine yetişilemeyeceğini öğrendiğimde tedarikçiden üretilmiş malzemelerle henüz başlanmamış olanları ayırmasını istedim. İşi mağazaların kampanya takvimine göre yeniden önceliklendirdik. Zamanında ulaşabilecek partiler normal biçimde gönderildi, kalan altı mağazanın malzemeleri ayrı sevk edildi. Etkilenen her mağazaya yeni varış tarihini verdim ve proje sorumlusuna hangi mağazaların bir gün gecikeceğini söyledim; eski planı aktarmaya devam etmedim.

Buradaki yeni bilgi müdahaledir: mevcut durumu kontrol etmek, kapsam ve sırayı değiştirmek, etkilenen kişileri bilgilendirmek. Bunu “başarılı kriz yönetimi” diye adlandırmak veya ayrı sevkiyatın tüm kampanyayı kurtardığını söylemek gerekmez. Altı mağaza malzemelerini yine geç aldı.

O zamanki müdahaleniz de zayıfsa bunu söyleyebilirsiniz. Tedarikçiyi takip etmeye yoğunlaşıp mağazalara yeterince erken haber vermemiş, onların eski takvime göre hazırlanmasına yol açmış olabilirsiniz. Bu eksik de değerlendirmenin parçasıdır. Dürüstçe anlatmak kendinizi yetersiz ilan etmek değildir. Önemli olan şimdi hangi eylemin daha erken yapılması gerektiğini görebilmenizdir.

Sonradan yaklaşımı değiştirmek ilk başarısızlığı silmez

Sonraki iyileştirme önceki sonucu değiştiremez. Hikâyenin öğretici kısmı “dersimi aldım” cümlesi değil, deneyimin anlatabileceğiniz bir yöntem değişikliği doğurup doğurmadığıdır.

Dört yere bakın:

Koordinatör şöyle devam edebilir:

Değerlendirmeden sonra “tasarım onaylandı” ve “teslim tarihi tedarikçi tarafından doğrulandı” adımlarını iki ayrı kontrol noktası yaptım. Kampanya takvimini hazırlarken artık önceki işin üretim süresini kopyalamıyorum. Tedarikçi tarihi mevcut miktar ve özelliklere göre doğruluyor. İç onay son tarihini kaçırırsak kalan aşamaların gecikmeyi kapatacağını varsaymak yerine mağaza planını güncelliyorum.

Yöntemi daha sonra başka kampanyalarda kullandıysanız gerçekte olanı anlatın: Kaç kampanyada kullanıldı, aynı gecikme önlendi mi, başka bir sorun çıktı mı? Sonraki başarı yönteminizi değiştirdiğinizi gösterir. İlk gecikmenin “aslında başarı” olduğu anlamına gelmez.

Değişikliği henüz test edemediyseniz sonraki her projenin zamanında teslim edildiği bir son uydurmayın. Şöyle diyebilirsiniz:

Bu kontrol noktalarını kullandığım kampanya takvimine ekledim, ancak henüz aynı büyüklükte başka bir kampanya yürütmedim. Bu yüzden değişikliğin sorunu tamamen çözdüğünü söyleyemem.

Değişiklik gerçek olabilirken etkisi henüz kanıtlanmamış olabilir. Bu sınır, devam sorularında dağılan kusursuz bir başarı hikâyesinden daha güvenilirdir.

Tam bir cevapta başarısızlık görünür kalmalıdır

Hazırlık notları ayrıntılı olabilir. Görüşmede dört şeyle başlayın: sonuçtaki fark, sorumluluğunuz, o zamanki müdahaleniz ve sonraki değişiklik.

Hikâyenin sonunu güzelleştirmek için farkı kaldırmayın. Geriye yalnızca “Bir sorun buldum, çözdüm ve yeni süreç kurdum” kalırsa başarısızlığı değil, olağan sorun çözmeyi anlatıyorsunuzdur.

Örneğin:

Yirmi mağazalık bir kampanyanın tanıtım malzemelerini koordine ettim. Hepsi aynı gün başlayacaktı, ama ana teşhir malzemeleri altı mağazaya bir gün geç ulaştı. Tasarım onayı gecikti; ayrıca ben de son dosyaları aldıktan sonra tedarikçiyle tarihi yeniden doğrulamak yerine önceki kampanyaların üretim süresini kullandım. Daha erken ele almam gereken nokta buydu. Gecikme netleşince üretim ve sevkiyat sırasını mağaza takvimlerine göre değiştirdim, etkilenen mağazalara yeni tarihleri bildirdim. Sonrasında tasarım onayı ile tedarikçinin doğruladığı teslim tarihini iki kontrol noktasına ayırdım ve iç onay için son tarih ekledim. Bu tarih kaçırılırsa gecikmenin kendiliğinden kapanacağını varsaymak yerine sonraki aşamaların planını değiştiriyorum.

Her ayrıntı yoktur, ama uzman görüşmecinin inceleyebileceği noktalar vardır: Eski süre neden kullanıldı, öncelikler nasıl değişti, yeni son tarih nasıl işliyor?

Her soruda hikâyeyi proje arka planından yeniden başlatmak yerine sorulan noktayı yanıtlayın.

Devam sorularında hikâyeyi düzeltmeye çalışmayın

“O anda bunu neden düşünmediniz?”

Kararı gerçekten neye dayanarak verdiğinizi ve kör noktanın nereden geldiğini açıklayın. Eski bir varsayım kullanmış, bilgi eksiği yaşamış veya riski görüp zamanında üst makama taşımamış olabilirsiniz. “Çok yoğundum” fazla bir açıklama değildir.

“Başka kim sorumluydu?”

Sürecin diğer bölümlerini anlatabilirsiniz, ama kendi kapsamınıza dönün. Başkası hangi kararı verdi? Siz neyi daha erken doğrulayabilirdiniz? Ortak sorumluluk, kimsenin belirli bir sorumluluğu olmadığı anlamına gelmez.

“Neyi farklı yapardınız?”

Geriye dönüp bütün projeyi yeniden tasarlamak yerine değiştireceğiniz temel noktayı söyleyin. Tarihi daha erken doğrulamak, ilk sürümü daraltmak veya veri kontrolü eklemek olabilir. Tekrar yapsanız da sürecek kısıtları kabul edebilirsiniz.

“Sonrasında benzer bir şey oldu mu?”

Kayıt varsa gerçek sonucu açıklayın. Yoksa yeni yöntemi nerede kullandığınızı ve ne kadar test edildiğini söyleyin. Geliştiğinizi kanıtlamak için sonraki bir başarıyı uydurmayın.

Başarısızlık başarısızlık olarak kalabilir; cevap pişmanlığın ötesine geçmelidir

Sağlam bir cevap şu sonucu koruyabilir: Hedef tutmadı, sorunun bir kısmı size aitti, etkiyi sınırlamaya çalıştınız ve ardından somut bir değişiklik yaptınız.

Başarısızlık olarak kalabilir, ama cevap “pişmanım”da bitmemelidir. Aksiliğin gizlice başınıza gelebilecek en iyi şey olduğunu kanıtlamanız veya başka bir zaferle onu silmeniz gerekmez. Görüşmeci işinizi anlayıp anlamadığınızı, istenmeyen bir sonuçla yüzleşip yüzleşemediğinizi ve aynı yaklaşımı tekrarlamama ihtimalinizi değerlendirebilir.

Hazırlanırken özgeçmişinizden devam sorularıyla anlatmakta zorlanacağınız bir proje seçin. İlk hedeflerine, kısıtlarına ve sorumluluk paylaşımına geri dönün. Özgeçmişinizi ResumeMeow’a yükleyin veya yapıştırın; görüşme tarzı sorularla değerlendirmenizi, sorumluluğunuzu ve sonuçların sınırını netleştirin. Ardından hazırlanmış metinden uzaklaşıp deneyimi bir kez kendi kelimelerinizle anlatın.

← ResumeMeow yazılarına dönResumeMeow hakkında ↗