Görüşme sırasında bulamadığınız cevap, eve dönerken birden aklınıza gelir.
“O soru için çok daha iyi bir örneğim vardı.”
“Projeyi o kadar uzun anlattım ki kendi katkımı açıklamayı unuttum.”
“Yeniden sorsalar farklı cevap verirdim.”
Bu düşünceleri kaydetmeye değer. Ama değerlendirmeniz “daha özgüvenli ol” veya “daha açık iletişim kur” ile bitiyorsa sonraki görüşmede neyi değiştireceğinizi hâlâ bilemezsiniz.
Yararlı bir görüşme değerlendirmesi üç şey bırakır: zorlandığınız somut soru, verdiğiniz cevap ve bir dahaki sefere değiştireceğiniz eylem. Geliştirmeye değer bir veya iki konuşma bölümüyle başlayın.
Görüşmenin tamamına not vermeden önce tek bir konuşmayı hatırlayın
Konuşma tazeyken sizi duraksatan, uzun bir dolambaçlı anlatıma iten veya devam sorusunda zorlayan soruları not edin.
Tüm görüşmeyi yazıya dökmeniz gerekmez. Şu anlara öncelik verin:
- Uzun cevap verdiniz, ama görüşmeci yine “Siz kişisel olarak ne yaptınız?” diye sordu.
- Sonucu anlattınız, fakat dayandığı kanıtı açıklayamadınız.
- Daha ilgili bir örnek ancak görüşmeden sonra aklınıza geldi.
- Aynı soru birkaç görüşmede sizi zorladı.
Gerçek soruyu ve cevabınızın özünü notlarda tutun.
“Projeyi iyi anlatamadım” çok geneldir. Şu konuşma daha fazla şey gösterir:
Geliştirme yönü artık belli. İlk cevap, kendi eylemlerinizi açıklamadan ekibin sürecine zaman ayırmış. Tüm proje girişini daha iyi ezberlemek yerine neyi koordine ettiğinizi ve nasıl takip ettiğinizi eklemelisiniz.
Hazırlık yöntemini seçmeden önce zorluğu belirleyin
“Cevap veremedim” farklı sorunları anlatabilir. Her biri farklı bir karşılık gerektirir.
Ayrıntıları hatırlayamıyorsunuz
Nasıl anlaşılır? Sonucu hatırlıyor, ancak temel adımları, sorumluluklarınızı veya rakamın kaynağını açıklayamıyorsunuz.
Sonraki adım: Erişebildiğiniz kayıtları inceleyip kişisel olarak doğrulayabildiğiniz ayrıntıları bulun.
Cevabı biliyor, ama konuya çok geç geliyorsunuz
Nasıl anlaşılır? Sonradan açıkça yazabiliyorsunuz, fakat görüşmede arka planı anlatmakla vakit geçti.
Sonraki adım: Soruyu doğrudan yanıtlayan cümleyle başlayın, gerekli bağlamı ardından ekleyin.
Örneğiniz soruyu yanıtlamıyor
Nasıl anlaşılır? Çatışan öncelikler arasında nasıl seçim yaptığınız soruldu, siz uygulamada ne kadar çalıştığınızı anlattınız.
Sonraki adım: Gerçekte yaptığınız bir değerlendirmeyi veya seçimi içeren deneyim seçin.
Henüz o deneyime sahip değilsiniz
Nasıl anlaşılır? İlgili işleri anlatabiliyorsunuz, ama sorulan kısmı kendiniz yapmadınız.
Sonraki adım: Deneyiminizin sınırını belirtin; ardından pratik deneyim kazanmayı veya başvurduğunuz rol aralığını yeniden değerlendirin.
Soruyu anlamadan cevap vermeye başladınız
Nasıl anlaşılır? Anlatımın ortasında görüşmeciyle farklı konulardan söz ettiğinizi fark ettiniz.
Sonraki adım: Cevaplamadan önce sorunun kapsamını netleştirmeyi çalışın.
“Ayrıntı eksikliği” ile “hiç yapmamış olmak” özellikle kolay karışır.
İş sizin sorumluluğunuzdaysa ama kararı nasıl verdiğinizi unuttuysanız kayıtlarınıza ve hatırladıklarınıza dönün. Belirli kararı her zaman proje lideri verdiyse sizin sunduğunuz bilgiyi ve yaptığınız işi anlatın. Yeni cevapta bu sorumluluk ayrımını koruyun.
Belirsiz cevabı ayrıntılandırabileceğiniz bir cevaba dönüştürün
Geciken teslimat örneğine dönelim.
İşi gözden geçirince yaptıklarınızı doğruluyorsunuz: Kalan görevleri tek tek kontrol edip ikisinin müşteri onayı beklediğini buldunuz. Bekleyen kararları ve etkilenen teslimatları, teslim sırasını belirleyen proje liderine listelediniz. Ardından yeni kilometre taşlarına göre takip yaptınız.
Bir dahaki sefere şöyle diyebilirsiniz:
Teslimatı neyin engellediğini belirlemek ve sonraki kilometre taşlarını takip etmek bendeydi. Kalan işleri kontrol ettim ve ikisinin hâlâ müşteri onayı beklediğini gördüm. Bekleyen kararları ve etkilenen teslimatları proje liderine listeledim. Lider yeni teslim sırasını belirledikten sonra ilerlemeyi bu takvime göre takip ettim ve çözülmemiş sorunları ekiple paylaştım.
Bu cevap, proje liderinin kararlarını sizin eylemlerinizden ayırırken işinizi görünür kılar.
Görüşmeci “Bu değişikliklerden sonra ne oldu?” diye sorarsa gerçek sonucu anlatın. Projenin hâlâ gecikip gecikmediği, hangi teslimatların yeni takvime uyduğu ve nelerin açık kaldığı yararlı ayrıntılardır.
Olası tüm devam cevaplarını ilk cevaba sığdırmanız gerekmez. Önce soruyu yanıtlayın, destekleyici ayrıntıları hazır tutun.
Değişikliğin işe yarayıp yaramadığını yeniden cevaplayarak sınayın
Okurken iyi gelen bir cevabı açıkça söylemek zor olabilir. Kendinize aynı soruyu tekrar sorun ve sesli yanıtlayın.
Somut kontroller yapın:
- Soru yönteminizi soruyorsa eylemlerinizi başa yakın anlatıyor musunuz?
- Dinleyen, sizin sorumluluğunuzu ekibin işinden ayırabiliyor mu?
- Bir sonuçtan söz ettiğinizde kaynağını açıklayabiliyor musunuz?
- Arka planın bir bölümünü çıkarsanız cevap hâlâ anlamlı mı?
Geciken teslimat için yararlı test şudur: İlk cevabın ardından dinleyen kişi sorumluluğunuzu ve yaptığınız eylemleri belirleyebiliyor mu?
Katkınıza gelmek için hâlâ uzun bir giriş gerekiyorsa arka planı kısaltın. Bu kısım netse değişikliği koruyun ve hazırlamadığınız devam sorularına odaklanın.
Her görüşmeden sonra bütün hazırlığınızı değiştirmeniz gerekmez. Açık olan ve devam sorularına dayanabilen cevapları tutmaya değer.
Geliştirebildiklerinizi bilmediklerinizden ayırın
Üç devam sorusu, cevabınızın kötü olduğu anlamına gelmez. Sıkça baş sallanması da geçtiğinizi kanıtlamaz.
“Ne sordular, nasıl cevap verdim?” gözden geçirebileceğiniz gerçeklerdir. “Beni sevmediler mi?” veya “İlerleyemememin nedeni o cümle miydi?” ise genellikle elinizde olmayan kanıtları gerektirir.
“Kişisel katkınız net değildi” gibi somut geri bildirim alırsanız ilgili cevaba dönüp ne ekleyeceğinizi belirleyin. Böyle bir geri bildirim yoksa gerçekten bulduğunuz iletişim veya hazırlık sorunlarına odaklanın. İşe alım ekibinin ret gerekçelerini uydurmanız gerekmez.
Rol hakkında öğrendiklerinizi de kaydedin. Uzmanlık işine devam etmek istiyor, ancak pozisyonun çoğunlukla personel planlama ve günlük yönetim içerdiğini öğrenmiş olabilirsiniz. Sonraki adımınız yalnızca cevap hazırlamak değil, işi netleştirip isteyip istemediğinizi değerlendirmektir.
Bir dahaki sefere kullanabileceğiniz kısa bir kayıt tutun
| Kayıt | Ne yazılmalı? |
|---|---|
| İncelenecek soru | Tam olarak ne sordular? |
| Cevabım | Neleri anlattım, neleri dışarıda bıraktım? |
| Zorluğun türü | Eksik ayrıntı, uzun dolambaç, uygun olmayan örnek veya deneyim eksikliği mi? |
| Sonraki eylem | Hangi kaydı kontrol edeceğim, hangi örneği kullanacağım veya girişi nasıl değiştireceğim? |
| Yeniden cevapladıktan sonraki kontrol | İlk sorunu çözdüm mü? |
| Rol hakkında öğrendiklerim | Ne ilgimi çekiyor, düşündürüyor veya açıklama gerektiriyor? |
Sonraki görüşmeden önce bu kaydı inceleyip geçen sefer açık anlatamadığınız bölümü çalışın. Hazırlığınıza onlarca görüşme sorusunu yeniden okumaktan daha somut bir bakış sağlar.
Zorluk “İşi yaptım, ama katkımı açıklayamıyorum” ise deneyimi ResumeMeow’a getirin. Eylemlerinizi, değerlendirmelerinizi ve sonuçların kanıtlarını ele alın. Deneyim netleşince ilk görüşme sorusunu yeniden yanıtlayın.